«Οταν δεν βρέχει, η Ιρλανδία είναι ένας υπέροχος τόπος», σημείωσε κατ’ αρχάς ο Μάικλ, πίνοντας αργά ένα τονωτικό ρόφημα μετά την πρωινή γυμναστική του. Το ζήτημα, όμως, είναι ότι στην Ιρλανδία βρέχει σχεδόν πάντα. Συνομιλώντας με τον Φάμπιο Λοβάτι, απεσταλμένο της ιταλικής La Repubblica στην Ταϊλάνδη, αυτό δεν το ανέφερε, αλλά ήταν ξεκάθαρο πως αυτό σκεφτόταν.
Καθώς ο ιρλανδός συνταξιούχος παρέμεινε σιωπηλός λίγα λεπτά, ο ιταλός δημοσιογράφος, προφανώς μικρότερος σε ηλικία, άρχισε να διερωτάται τι σημαίνει να αποφασίζει κάποιος να εγκαταλείψει την πατρίδα του και να μετακομίσει σε μια ξένη χώρα, πολλές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, για να περάσει εκεί τα γηρατειά του.
Πριν ο Μάικλ αρχίσει να ταξιδεύει ανά τον κόσμο ως καθηγητής της αγγλικής, ήταν γεωργός στην ιρλανδική ύπαιθρο ενώ σήμερα, εδώ και περισσότερο από τέσσερα χρόνια, είναι ιδιοκτήτης μιας Irish Pub στην Νονγκ Κάι, μια ήσυχη πόλη στη βορειοανατολική Ταϊλάνδη, πρωτεύουσα της ομώνυμης επαρχίας, δίπλα στα σύνορα με το Λάος, στην ανατολική όχθη του Μεκόνγκ, του ποταμού που αποτελεί το φυσικό σύνορο μεταξύ των δύο χωρών.
«Ο “ευγενής ποταμός”, όπως τον αποκαλούν, καθρεφτίζεται στους φακούς των γυαλιών του, ενώ οι πρώτες πρωινές ακτίνες φωτίζουν αργά το τοπίο. Μέσα σε μια σιωπή απόλυτα ειλικρινή, καθώς τα λεπτά κυλούν, τα τασάκια αρχίζουν να γεμίζουν», γράφει ο δημοσιογράφος της ιταλικής εφημερίδας στην ανταπόκρισή του.
Ενας άλλος κόσμος
Η παμπ του Μάικλ, όμως, δεν είναι ένα απλό μπαρ, είναι επίσης καταφύγιο ηλικιωμένων αλλοδαπών που νοσταλγούν μεν την πατρίδα τους, αλλά επέλεξαν και κατάφεραν να αρχίσουν μια νέα ζωή στην Ταϊλάνδη, παρά το βάρος των χρόνων και των αναμνήσεων που φέρουν στις πλάτες τους.
Ο ιταλός απεσταλμένος κάνει λόγο για τόπο συνάντησης των μελών μιας μικρής κοινότητας ανθρώπων μιας κάποιας ηλικίας οι οποίοι αφηγούνται έναν διαφορετικό –και ολοένα πιο διαδεδομένο– τρόπο να ζει κανείς τα γηρατειά του. «Η συνταξιοδότηση στο εξωτερικό εξελίσσεται σε μια νέα πραγματικότητα για πολλούς ηλικιωμένους, ιδιαίτερα στις δυτικές κοινωνίες», γράφει, αναφέροντας ενδεικτικά πως μόνο στην Ταϊλάνδη, οι κάτοχοι βίζας συνταξιοδότησης αυξήθηκαν από 10.709 το 2005 σε 52.040 το 2021 (τελευταία χρονιά για την οποία υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία).
Φαινομενικά η γοητεία του εξωτικού εξακολουθεί να αποτελεί βασικό κίνητρο ενώ εξακολουθεί να υφίσταται και το θέλγητρο του εύκολου αγοραίου έρωτα, στην προκειμένη, ωστόσο, οι λόγοι είναι μάλλον βαθύτεροι και πιο δομικοί με τον δημοσιογράφο της La Repubblica να αναφέρεται στη γήρανση των δυτικών κοινωνιών, στη διαρκή αύξηση του κόστους ζωής και στην ολοένα πιο επισφαλή βιωσιμότητα των συνταξιοδοτικών συστημάτων.
Οι αριθμοί
Οπως σημειώνεται στο ιταλικό δημοσίευμα στις χώρες του ΟΟΣΑ η σύνταξη ενός μέσου εργαζόμενου αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 63,2% των προηγούμενων καθαρών αποδοχών του, με το 14,8% των ατόμων άνω των 65 ετών να ζει σε συνθήκες σχετικής φτώχειας. Πρόκειται για νούμερα που αναμφίβολα επηρεάζουν καθοριστικά τις κοινωνίες μιας Δύσης που ολοένα γερνάει.
Δεδομένης της αναντιστοιχίας ανάμεσα στις συντάξεις και στο ολοένα αυξανόμενο κόστος ζωής, πολλοί ηλικιωμένοι αναζητούν αλλού την προοπτική μιας πιο αξιοπρεπούς ή, τουλάχιστον, πιο οικονομικής διαβίωσης. Σε αυτό το πλαίσιο η Νοτιοανατολική Ασία έχει εδραιωθεί ως ένας από τους πιο δημοφιλείς προορισμούς, με την Ταϊλάνδη να αναδεικνύεται σε κορυφαία επιλογή για συνταξιούχους από κράτη της Δύσης.
«Ζω εδώ μόνιμα πάνω από δέκα χρόνια και είναι εξαιρετικά συμφέρον», ανέφερε σχετικά ο Γκραντ, ένας συνταξιούχος πιλότος από την Αυστραλία. «Οχι μόνο μπορούμε να ζούμε άνετα με τις οικονομίες μας, αλλά πρόκειται και για μια ασφαλή χώρα, με ζεστό κλίμα όλον τον χρόνο και εξαιρετική τοπική κουζίνα», πρόσθεσε.
Η Ταϊλάνδη διέγνωσε πολύ γρήγορα αυτήν την ανάγκη και κατάρτισε και εφάρμοσε στοχευμένες πολιτικές και προγράμματα με στόχο την προσέλκυση οικονομικών μεταναστών από το εξωτερικό, διαμορφώνοντας ένα πλαίσιο εγκατάστασης και διαβίωσης προσαρμοσμένο στις ανάγκες και στις συνήθειές τους, ειδικά των ηλικιωμένων.
Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει το πρόγραμμα έκδοσης βίζας μακροχρόνιας παραμονής για εύπορους συνταξιούχους, το οποίο παρέχει ειδικό καθεστώς διαμονής σε όσους διαθέτουν ετήσιο παθητικό εισόδημα τουλάχιστον 80.000 δολαρίων ή 40.000 δολαρίων, εφόσον συνοδεύεται από επενδύσεις ύψους 250.000 δολαρίων στη χώρα.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο Επενδύσεων της Ταϊλάνδης, το πρόγραμμα αυτό απέφερε κατά την πρώτη τριετία εφαρμογής του έσοδα ύψους 23 δισ. μπατ (περί τα 607 εκατομμύρια ευρώ) συμβάλλοντας στην ανάπτυξη μιας ολόκληρης αγοράς ακινήτων, υπηρεσιών υγείας και φροντίδας που απευθύνεται στους ξένους κατοίκους.
«Πολλοί φίλοι μου ανησύχησαν όταν τους είπα ότι θα μετακόμιζα εδώ», ανέφερε σχετικά ο συνταξιούχος πιλότος από την Αυστραλία. «Πλέον, όμως, με μια καλή ασφάλιση υγείας, έχει κανείς πρόσβαση σε ποιοτική ιατρική περίθαλψη και φάρμακα. Βέβαια, όσο περνούν τα χρόνια, μάλλον πλησιάζει η ώρα να ενημερώσω τα παιδιά μου στην Αυστραλία πού έχω κρύψει τα λεφτά», πρόσθεσε μάλλον μελαγχολικά.
Ξορκίζοντας τη μοναξιά
Για πολλούς συνταξιούχους από χώρες της Δύσης, η Ταϊλάνδη είναι ένας τόπος όπου τα χρήματά τους –πολλά ή λιγότερα– έχουν μεγαλύτερη αξία. Είναι όμως και μια χώρα όπου τα γηρατειά μοιάζουν να ξεφεύγουν από τη μοναξιά που συχνά τα συνοδεύει στις πατρίδες τους.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ η μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση στην Ευρώπη θα έπρεπε να θεωρούνται και να αντιμετωπίζονται ως μείζονα ζητήματα δημόσιας υγείας, δεδομένου ότι περίπου ένας στους τέσσερις ηλικιωμένους βιώνει κοινωνική απομόνωση, χωρίς, ωστόσο, το πρόβλημα να αντιμετωπίζεται με την αναγκαία σοβαρότητα.
Μελέτη του 2025 εκτιμά ότι η μοναξιά επηρεάζει το 27,6% των ηλικιωμένων παγκοσμίως, με το φαινόμενο να συνδέεται στενά με την αύξηση των ανθρώπων που ζουν μόνοι σε προχωρημένη ηλικία ειδικά στην Ευρώπη, όπου σχεδόν το ένα τρίτο των άνω των 65 ετών ζει χωρίς σύντροφο ή συγγενείς. Πολλοί από τους δυτικούς θαμώνες της ιρλανδικής παμπ στην Νονγκ Κάι, αποφάσισαν να μετακομίσουν εκεί, αναζητώντας ακριβώς αυτό, λίγη συντροφιά, μια χειρονομία τρυφερότητας, μια καλή κουβέντα.
«Είναι μια τίγρης», είπε ο Μάικλ στον ιταλό δημοσιογράφο, ακολουθώντας με το βλέμμα του την Μίγια, την ντόπια σύντροφό του, μαζί με την οποία αποφάσισαν να ανοίξουν την παμπ. «Από τότε που γνωριστήκαμε, φροντίζουμε ο ένας τον άλλο. Εγώ είχα τα προβλήματά μου, εκείνη είχε τα δικά της. Μάθαμε να τα αντιμετωπίζουμε μαζί», πρόσθεσε.
Ακολουθήστε το Protagon στο Google News