Έρευνα της Guardian αποκαλύπτει την έντονη κυκλοφορία επιβατηγών και εμπορικών πλοίων στη βορειοδυτική Μεσόγειο, αναδεικνύοντας τους κινδύνους για τα κητώδη και την ανάγκη προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Σοβαρά ερωτήματα για την προστασία των φαλαινών στη Μεσόγειο εγείρει νέα έρευνα της βρετανικής εφημερίδας The Guardian, σύμφωνα με την οποία εμπορικά και επιβατηγά πλοία συνεχίζουν να κινούνται με υψηλές ταχύτητες σε προστατευμένη θαλάσσια περιοχή.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στις 2 Νοεμβρίου 2026, εξετάζει την κυκλοφορία πλοίων στη βορειοδυτική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένου του θαλάσσιου καταφυγίου Pelagos, το οποίο αποτελεί σημαντικό βιότοπο για φάλαινες και άλλα κητώδη.
Σύμφωνα με τα δεδομένα που ανέλυσε η Guardian, κατά τη διάρκεια του 2025 καταγράφηκαν περισσότερες από 280.000 ώρες πλεύσης με ταχύτητες τουλάχιστον 15 κόμβων, ενώ πάνω από 6.000 ώρες αφορούσαν ταχύτητες μεγαλύτερες των 25 κόμβων.
Οι συστάσεις για την προστασία των φαλαινών
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) έχει αναγνωρίσει από το 2023 τη βορειοδυτική Μεσόγειο ως ιδιαίτερα ευαίσθητη θαλάσσια περιοχή και συστήνει εθελοντική μείωση της ταχύτητας των πλοίων στους 10 έως 13 κόμβους, σε περιοχές όπου εντοπίζονται ή αναφέρονται κητώδη.
Στόχος είναι η μείωση του κινδύνου συγκρούσεων με φάλαινες, καθώς και ο περιορισμός της υποθαλάσσιας ηχορύπανσης που προκαλεί η ναυσιπλοΐα.
Η έρευνα αναφέρεται σε επιβατηγά και ταχύπλοα πλοία εταιρειών όπως οι Grimaldi, Baleària, Corsica Ferries και Moby Lines, καταγράφοντας τις υψηλές ταχύτητες που αναπτύσσονται σε συγκεκριμένα δρομολόγια.
Ωστόσο, οι συστάσεις του IMO δεν αποτελούν υποχρεωτικά όρια ταχύτητας. Επομένως, η καταγραφή υψηλότερων ταχυτήτων δεν συνιστά αυτομάτως παράβαση της νομοθεσίας ούτε αποδεικνύει ότι κάποιο συγκεκριμένο πλοίο προκάλεσε σύγκρουση με φάλαινα.
Το ζήτημα αφορά και την ελληνική ακτοπλοΐα
Τα ευρήματα επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ισορροπία ανάμεσα στην ταχύτητα των θαλάσσιων μεταφορών και στην προστασία της θαλάσσιας ζωής.
Το θέμα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ελλάδα, όπου η ακτοπλοΐα αποτελεί βασικό μέσο σύνδεσης των νησιών και σημαντικό παράγοντα για την τουριστική δραστηριότητα.
Παρότι η συγκεκριμένη έρευνα αφορά τη βορειοδυτική Μεσόγειο και όχι τα ελληνικά ύδατα, αναδεικνύει μια ευρύτερη πρόκληση για τη ναυτιλία: τη διατήρηση αποτελεσματικών ακτοπλοϊκών συνδέσεων με παράλληλη προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Η αξιοποίηση συστημάτων εντοπισμού κητωδών, η καλύτερη ενημέρωση των πληρωμάτων και η προσαρμογή της ταχύτητας σε ευαίσθητες περιοχές αποτελούν ορισμένες από τις πρακτικές που μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των κινδύνων.