Στο πάνελ «Βραχυχρόνιες Μισθώσεις και Ανθεκτικότητα Προορισμών» στο πλαίσιο του Reimagine Tourism της Καθημερινής, τέσσερις κομβικοί εκπρόσωποι της αγοράς —ο Νάσος Γαβαλάς (STAMA Greece), ο Γεώργιος Δάφνος (Remaco), ο Δημήτρης Μελαχροινός (Spitogatos) και ο Matteo Sarzana (Airbnb)— προσπάθησαν να απαντήσουν σε ένα ερώτημα που απασχολεί έντονα τον δημόσιο διάλογο: συμβάλλουν οι βραχυχρόνιες μισθώσεις σε υπερτουρισμό, ακριβές κατοικίες και πίεση στις γειτονιές;
Με σαφήνεια, τεκμηρίωση και διαφορετικές οπτικές, ανέδειξαν ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη από το κυρίαρχο αφήγημα.
Υπέρ ή κατά του υπερτουρισμού; «Ούτε καν κοντά», λέει η αγορά
Ο Νάσος Γαβαλάς (STAMA) αποδόμησε την ιδέα ότι η Αθήνα βρίσκεται σε φάση υπερτουρισμού, τονίζοντας ότι συχνά η συζήτηση βασίζεται σε συγκρίσεις με μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις όπως η Βαρκελώνη ή η Ρώμη. «Με τους αριθμούς που έχουμε σήμερα, δεν μπορούμε να μιλήσουμε για υπερτουρισμό», υπογράμμισε.
Ο Δημήτρης Μελαχροινός (Spitogatos) έθεσε τον φακό στην ακίνητη περιουσία, σημειώνοντας έντονη αύξηση της ζήτησης, χωρίς να την αποδίδει αποκλειστικά στον τουρισμό.
Ο Γεώργιος Δάφνος (Remaco) ξεκαθάρισε ότι φαινόμενα πίεσης υπάρχουν, αλλά εντοπίζονται τοπικά, π.χ. γύρω από την Ακρόπολη, και δεν συνιστούν συνολικό υπερτουρισμό: «Πρέπει να εξετάζουμε γεωγραφικές ζώνες, όχι να μιλάμε γενικά για την Αθήνα».
Το “πάγωμα” στην Αθήνα: ένα ευρωπαϊκό case study
Ο Matteo Sarzana (Airbnb) χαρακτήρισε τα νέα μέτρα της κυβέρνησης όχι «απαγόρευση», αλλά ένα στοχευμένο “πάγωμα” νέων ακινήτων σε συγκεκριμένες ζώνες του κέντρου. Όπως είπε, η ελληνική προσέγγιση αποτελεί ίσως το «καλύτερο μοντέλο στην Ευρώπη», γιατί:
-
βασίζεται σε δεδομένα
-
επανεξετάζεται κάθε χρόνο
-
επιτρέπει στην πόλη να προσαρμόζεται στις αλλαγές της ζήτησης
-
διασπείρει την τουριστική κίνηση σε νέες γειτονιές
«Δεν μπορείς να πάρεις ένα μέτρο και να διαρκέσει για πάντα. Οι πόλεις αλλάζουν», τόνισε.
Φταίει η Airbnb για την αύξηση τιμών στέγασης; Τα στοιχεία λένε όχι
Το πάνελ ήταν ξεκάθαρο: οι βραχυχρόνιες επηρεάζουν αλλά δεν αποτελούν τον βασικό μοχλό ανόδου των τιμών.
Ο κ. Γαβαλάς επικαλέστηκε στοιχεία του ΕΚΠΑ και της ΑΣΟΕΕ που δείχνουν ότι μόλις το 3% των ακινήτων στην Αθήνα αφορά βραχυχρόνιες μισθώσεις. «Δεν μπορεί το 3% να φταίει για όλα», είπε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι το πρόβλημα είναι η «έλλειψη φθηνής στέγασης και όχι γενικά στέγασης».
Ο κ. Μελαχροινός συμπλήρωσε ότι το βασικό πρόβλημα είναι η περιορισμένη προσφορά και το υψηλό κόστος ανακαινίσεων. «Οι βραχυχρόνιες είναι το κερασάκι στην τούρτα — όχι η τούρτα», είπε. Μάλιστα, οι αποδόσεις στη μακροχρόνια ενοικίαση (περίπου 5%) δεν θεωρούνται επαρκές κίνητρο για τις ανακαινίσεις που απαιτούνται.
Ο κ. Δάφνος επιβεβαίωσε ότι από τις μελέτες της Remaco δεν προκύπτει άμεση συσχέτιση ανάμεσα σε Airbnb και τιμές πώλησης: οι επιδράσεις υπάρχουν, αλλά δεν είναι καθοριστικές.
Οι ευρωπαϊκές απαγορεύσεις: όταν οι καλές προθέσεις φέρνουν τα αντίθετα αποτελέσματα
Ο Sarzana προειδοποίησε για τις συνέπειες μοντέλων πλήρους απαγόρευσης, όπως στο Μανχάταν, όπου τα ξενοδοχεία αύξησαν τις τιμές έως και 25%, η μαύρη αγορά βραχυχρόνιας μίσθωσης άνθησε, δεν μειώθηκαν οι τιμές των ενοικίων και το κράτος έχασε έσοδα.
Για την υπό εξέλιξη απόφαση στη Βαρκελώνη, προειδοποίησε ότι «θα καταλήξει στο ίδιο αποτέλεσμα».
Η απαγόρευση, όπως είπε, «ποινικοποιεί ανθρώπους που επένδυσαν σε αναβάθμιση ακινήτων» και δεν εξαλείφει ένα φαινόμενο που υπάρχει σε όλες τις ευρωπαϊκές πόλεις.
Η ανάγκη για πραγματικά δεδομένα και σταθερό πλαίσιο
Ο κ. Γαβαλάς άσκησε έντονη κριτική στις συνεχείς αλλαγές της νομοθεσίας: «Κάθε τρεις μήνες νέος νόμος, αυτό είναι παραλογισμός». Τόνισε επίσης ότι δεν υπάρχουν μετρήσιμα KPIs για να αξιολογηθεί πραγματικά το αποτέλεσμα των παρεμβάσεων.
Ο κ. Μελαχροινός υπογράμμισε την ανάγκη για κίνητρα ανακαίνισης ώστε να μειωθεί το υψηλό ποσοστό κενών διαμερισμάτων, καθώς και για λύσεις σε γραφειοκρατικά προβλήματα που κρατούν ακίνητα εκτός αγοράς.
Ο κ. Δάφνος επανέλαβε ότι η πολιτική δεν μπορεί να είναι οριζόντια: «Κάθε περιοχή επηρεάζεται διαφορετικά — άλλες πιέζονται, άλλες χρειάζονται βραχυχρόνιες για να αναζωογονηθούν».
Airbnb και πόλεις: όταν η πλατφόρμα ενισχύει τη βιωσιμότητα
Ο κ. Sarzana αναφέρθηκε και στην πρόσφατη συμφωνία με τον Δήμο Αθηναίων για την αναβάθμιση του λόφου Λυκαβηττού. Τη χαρακτήρισε «δέσμευση προς την πόλη», υπογραμμίζοντας ότι η διασπορά της τουριστικής κίνησης είναι κεντρική προτεραιότητα.
Κλείνοντας, υπενθύμισε ότι η ελληνική αγορά τουρισμού έχει χαρακτηριστικά που καθιστούν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις αναγκαίες: «Χωρίς αυτές, η χώρα δεν θα είχε επαρκείς υποδομές για να φιλοξενήσει τους επιπλέον επισκέπτες».