Το Κοινοβούλιο των Βαλεαρίδων απέρριψε την πρόταση των Σοσιαλιστών της αντιπολίτευσης (PSIB) για καθορισμό ανώτατου ορίου στον αριθμό των τουριστών που μπορεί να δέχονται ετησίως τα νησιά, καθώς και για «πάγωμα» της αύξησης των κλινών στον αγροτουρισμό. Η πρόταση συζητήθηκε στην ολομέλεια την Τρίτη και καταψηφίστηκε από το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα (PP) και το Vox, αναδεικνύοντας τις έντονες πολιτικές διαφωνίες γύρω από τη διαχείριση του τουρισμού.
Ωστόσο, εγκρίθηκε ξεχωριστή πρόταση που καλεί την περιφερειακή κυβέρνηση να διαθέσει τα κονδύλια του 2026 από τον Φόρο Βιώσιμου Τουρισμού (ITS) που παραμένουν ακόμη αδιάθετα.
Πρόταση για όριο 17,8 εκατ. τουριστών
Οι Σοσιαλιστές εισηγήθηκαν ανώτατο όριο 17,8 εκατομμυρίων επισκεπτών ετησίως, αριθμός που αντιστοιχεί στις αφίξεις του 2023. Σύμφωνα με το PSIB, η πρόεδρος της περιφερειακής κυβέρνησης Μάργκα Προένς είχε ήδη δηλώσει από τον Μάιο του 2024 ότι το επίπεδο αυτό είναι «μη αποδεκτό», επιβεβαιώνοντας –κατά τους Σοσιαλιστές– την ανάγκη λήψης μέτρων.
Η πρόταση περιλάμβανε 16 σημεία, μεταξύ των οποίων:
- Χρονοδιαγράμματα για μελέτες φέρουσας ικανότητας από τα νησιωτικά συμβούλια
- Μη αύξηση των κλινών σε αγροτουριστικά καταλύματα
- Ανακατεύθυνση πόρων του ITS προς τη δημόσια κατοικία
Ο βουλευτής του PSIB, Λιορένς Που, κατηγόρησε την κυβέρνηση για έλλειψη τόλμης στη διαχείριση του τουρισμού, σημειώνοντας ότι «μιλούν για αυτοσυγκράτηση, αλλά στην πραγματικότητα πρόκειται για παραίτηση». Όπως τόνισε, τα μέτρα δεν είναι «κατά του τουρισμού», αλλά αποσκοπούν στο «να σωθεί ο τουρισμός».
Στήριξη από την Αριστερά – «Μη βιώσιμοι» οι 19 εκατ. τουρίστες
Τα υπόλοιπα κόμματα της Αριστεράς στήριξαν την πρόταση, υπογραμμίζοντας την ανάγκη θέσπισης ανώτατου ορίου. Ο βουλευτής του MÉS per Mallorca, Λιουίς Απεστεγκία, χαρακτήρισε «μη βιώσιμο» τον αριθμό των 19 εκατομμυρίων επισκεπτών για μια περιοχή όπως οι Βαλεαρίδες, επισημαίνοντας ότι «από τότε που η κυβέρνηση μίλησε για αυτοσυγκράτηση, έφτασαν πάνω από ένα εκατομμύριο επιπλέον τουρίστες».
Ακόμη πιο ριζική ήταν η θέση της Unidas Podemos, με τον βουλευτή Χοσέ Μαρία Γκαρσία να ζητά κατάργηση κάθε μορφής τουριστικής κατοικίας, υποστηρίζοντας ότι «τα σπίτια είναι για να ζουν άνθρωποι και όχι για να λειτουργούν ως ξενοδοχεία».
Κυβέρνηση και Vox απορρίπτουν το «ταβάνι»
Η βουλευτής του PP, Σαλόμε Καμπρέρα, απέρριψε την πρόταση των Σοσιαλιστών, κατηγορώντας τους ότι ευθύνονται για τον υπερτουρισμό λόγω των προηγούμενων κυβερνητικών τους θητειών. Όπως ανέφερε, η στρατηγική της κυβέρνησης βασίζεται:
- Στον περιορισμό της ανάπτυξης
- Στο «μηδενικό» καθαρό ισοζύγιο νέων τουριστικών κλινών
- Στην απαγόρευση τουριστικών μισθώσεων σε πολυκατοικίες
- Στην καλύτερη κατανομή των τουριστικών ροών
Το Vox καταψήφισε επίσης την πρόταση, με τη βουλευτή Μαρία Χοσέ Βερδού να υποστηρίζει ότι η επιβολή ποσοστώσεων «ποινικοποιεί τους ανθρώπους» και δημιουργεί νομική αβεβαιότητα. «Αν κάτι είναι νόμιμο, δεν μπορείς απλώς να το καταργήσεις», σημείωσε, προτείνοντας πολιτική βασισμένη στη νομιμότητα, την ποιότητα και την οικονομική διαφοροποίηση.
Διαφωνίες για Airbnb, αποεποχικοποίηση και τουριστική πολιτική
Η πρόταση των Σοσιαλιστών περιλάμβανε επίσης:
- Πίεση προς την Airbnb για συμμόρφωση με τη νομοθεσία και κυρώσεις για παράνομες καταχωρίσεις
- Μείωση του αριθμού νόμιμων τουριστικών κλινών
- Σύνδεση της αποεποχικοποίησης με συνολική μείωση του τουρισμού και οικονομική διαφοροποίηση
- Άμεση ενεργοποίηση έργων ITS που παραμένουν «παγωμένα» από τον Ιούλιο του 2023
Τα περισσότερα από τα σημεία αυτά απορρίφθηκαν από την πλειοψηφία.
Στο επίκεντρο η βιωσιμότητα του μοντέλου
Η συζήτηση ανέδειξε το βαθύ πολιτικό ρήγμα γύρω από το μέλλον του τουρισμού στις Βαλεαρίδες, έναν από τους πιο κορεσμένους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου. Από τη μία πλευρά, η αντιπολίτευση ζητά σαφή όρια για λόγους βιωσιμότητας και κοινωνικής ισορροπίας. Από την άλλη, η κυβέρνηση προκρίνει πολιτική «συγκράτησης χωρίς ποσοστώσεις», δίνοντας έμφαση στη διαχείριση της ανάπτυξης αντί στον περιορισμό της ζήτησης.
Το ζήτημα του υπερτουρισμού παραμένει κεντρικό, με τις πιέσεις σε κατοικία, υποδομές και περιβάλλον να εντείνουν τη συζήτηση για το κατά πόσο το σημερινό μοντέλο ανάπτυξης μπορεί να συνεχιστεί χωρίς ριζικές πα