Η επίσκεψη στο Τσερνόμπιλ αποτελεί ένα οργανωμένο ταξίδι σε μια παγωμένη χρονοκάψουλα, όπου οι επισκέπτες καταγράφονται επίσημα ως μέλη αντιπροσωπείας και όχι ως απλοί τουρίστες. Μετά από διαδρομή δύο ωρών με λεωφορείο από το Κίεβο, η περιήγηση αποκαλύπτει τα ερείπια της εγκαταλελειμμένης πόλης Pripyat και των γύρω χωριών, τα οποία παραμένουν ανέπαφα από την καταστροφή της 26ης Απριλίου 1986. Στο σημείο κυριαρχεί ο τεράστιος μεταλλικός θόλος προστασίας αξίας 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων πάνω από τον αντιδραστήρα 4, μέσα σε ένα τοπίο όπου η φύση έχει πλέον αναλάβει πλήρως τον έλεγχο.
Source: Inside the Most Haunting Place on Earth | Chernobyl Full Tour
Εμπειρία περιήγησης στη ζώνη αποκλεισμού του Τσερνομπίλ
Photo: cyprus.wiz-guide.com on Google
Η περιήγηση στην περιοχή ξεκινά με αυστηρό έλεγχο ασφαλείας στην είσοδο της ζώνης αποκλεισμού. Οι ταξιδιώτες δεν αναφέρονται επίσημα ως τουρίστες αλλά καταγράφονται ως «εκπρόσωποι του πολίτη» που συμμετέχουν σε μια αποστολή. Μόλις περάσει κανείς την πύλη, η πρόσβαση στα εγκαταλελειμμένα χωριά είναι ελεύθερη. Στα σπίτια αυτά τα πατώματα έχουν σαπίσει και οι οροφές καταρρέουν, αλλά τα αντικείμενα βρίσκονται ακόμα στις θέσεις τους, ακριβώς όπως αφέθηκαν την ημέρα του ατυχήματος το 1986. Σε ορισμένα σημεία υπάρχουν ακόμη προσωπικά αντικείμενα, όπως σελίδες ημερολογίου πεταμένες στο πάτωμα.
Βαθύτερα μέσα στο δάσος βρίσκεται μια γιγαντιαία στρατιωτική εγκατάσταση από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου. Πρόκειται για έναν λαβύρινθο κεραιών ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης για πυραύλους, τον οποίο κατασκεύασε η Σοβιετική Ένωση τη δεκαετία του 1970 αλλά δεν λειτούργησε ποτέ πραγματικά. Η κατασκευή αυτή έχει ύψος 500 πόδια και μήκος μισό μίλι.
Το επίκεντρο της διαδρομής είναι ο κατεστραμμένος αντιδραστήρας νούμερο τέσσερα. Πάνω από το σημείο της καταστροφής έχει τοποθετηθεί μια γιγαντιαία μεταλλική κάψουλα, ένας λαμπερός ασημένιος θόλος που σχεδιάστηκε για να συγκρατεί την πυρηνική σκόνη. Η κατασκευή αυτή κόστισε περίπου δύο δισεκατομμύρια δολάρια και διαθέτει τόσο μεγάλο όγκο που θα μπορούσε να περικλείσει το Άγαλμα της Ελευθερίας μαζί με τον καθεδρικό ναό της Παναγίας των Παρισίων.
Στην κοντινή πόλη Pripyat, η οποία εκκενώθηκε πλήρως την επομένη της έκρηξης, οι 45.000 κάτοικοι υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους σε λεωφορεία χωρίς να επιστρέψουν ποτέ. Σήμερα, τα κτίρια γραφείων και τα ξενοδοχεία καταρρέουν, τα καροτσάκια στα παντοπωλεία παραμένουν αναποδογυρισμένα και σκουριασμένα, ενώ το τοπικό λούνα παρκ, που δεν πρόλαβε καν να κάνει εγκαίνια, σαπίζει εκτεθειμένο στις καιρικές συνθήκες. Σε αίθουσες νηπιαγωγείων παραμένουν κούνιες και σκορπισμένα παιχνίδια, αν και υπάρχει η υποψία ότι ορισμένα σκηνικά ίσως στήθηκαν αργότερα για φωτογραφικούς σκοπούς.
Πώς γίνεται ένα ταξίδι σκοτεινού τουρισμού
Η επίσκεψη πραγματοποιείται μέσω οργανωμένων διαδρομών που ξεκινούν από το Κίεβο με τουριστικά λεωφορεία, συγκεντρώνοντας εκατοντάδες άτομα την ίδια ημέρα. Οι ταξιδιώτες μπορούν να προμηθευτούν αναμνηστικά αντικείμενα με ραδιενεργά σύμβολα, ενώ χρησιμοποιούν κάμερες και κινητά τηλέφωνα για να φωτογραφήσουν τα ερειπωμένα κτίρια και το σαρκοφάγο του αντιδραστήρα.
| Σημείο ενδιαφέροντος | Χαρακτηριστικά | Κατάσταση σήμερα |
|---|---|---|
| Σοβιετικό ραντάρ | Ύψος 500 πόδια, μήκος μισό μίλι | Ερειπωμένο μεταλλικό σύμπλεγμα κεραιών |
| Αντιδραστήρας 4 | Σαρκοφάγος αξίας 2 δισ. δολαρίων | Καλυμμένος με μεταλλικό θόλο περιορισμού |
| Πόλη Pripyat | Πληθυσμός 45.000 πριν την εκκένωση | Εγκαταλελειμμένα σχολεία, ξενοδοχεία, λούνα παρκ |
Η εμπειρία αυτή δεν ταιριάζει σε όσους αναζητούν μια συνηθισμένη, ανέμελη τουριστική δραστηριότητα, καθώς η περιήγηση ανάμεσα στα χαλάσματα προκαλεί έντονο προβληματισμό για τη μαζική καταστροφή ανθρώπινων ζωών.
Μαρτυρίες και στοιχεία από την επίσκεψη
Σύμφωνα με τον παρουσιαστή, οι οργανωμένες επισκέψεις στην περιοχή συνεχίζονται για πάνω από μία δεκαετία. Κατά τη δική του διαδρομή υπήρχαν τουλάχιστον 300 άλλοι επισκέπτες που έκαναν την ίδια ακριβώς διαδρομή ταυτόχρονα. Ο ίδιος παρατήρησε ότι το έντονο τουριστικό ενδιαφέρον αυξήθηκε σημαντικά μετά την προβολή της σχετικής τηλεοπτικής σειράς του HBO, η οποία έφερε την ιστορία της καταστροφής σε μια νεότερη γενιά.
Όπως ανέφερε ο παρουσιαστής, η αίσθηση του να περπατά κανείς μέσα στους ιδιωτικούς χώρους των θυμάτων μοιάζει με ηδονοβλεψία, δημιουργώντας ένα βαρύ συναίσθημα καθώς αντικρίζει τις συνέπειες που άφησε πίσω της η τραγωδία ακόμη και 35 χρόνια μετά.
Τι αφήνει ανοιχτό η παρουσίαση
- Το βίντεο δεν αναφέρει ποια έγγραφα ή άδειες απαιτούνται πριν από την επιβίβαση στο λεωφορείο για τη ζώνη αποκλεισμού.
- Δεν αναφέρεται το ακριβές κόστος της ξενάγησης ή της μεταφοράς από το Κίεβο.
- Δεν δίνονται πληροφορίες για τα τρέχοντα επίπεδα ραδιενέργειας στους χώρους όπου περπατούν οι επισκέπτες.
- Δεν διευκρινίζεται πόση ώρα διαρκεί συνολικά η παραμονή μέσα στη ζώνη αποκλεισμού.
Για όσους επιλέγουν να γνωρίσουν τέτοιους προορισμούς, το πρώτο βήμα είναι να αποδεχτούν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του σκοτεινού τουρισμού, αναγνωρίζοντας ότι η εμπειρία εστιάζει αποκλειστικά στην ιστορική τραγωδία και όχι στην παραδοσιακή αναψυχή.