Τη δική του θέση απέναντι στη συζήτηση που έχει ανοίξει για την ανάπτυξη αδήλωτων τουριστικών καταλυμάτων στη Βόρεια Ελλάδα καταθέτει ο STAMA Greece, με αφορμή τις καταγγελίες για ακίνητα που αξιοποιούνται για τουριστική διαμονή χωρίς να δηλώνονται στις αρμόδιες αρχές.
Ο Σύνδεσμος Εταιρειών Βραχυχρόνιας Μίσθωσης Ακινήτων επιχειρεί να διαχωρίσει τη νόμιμη βραχυχρόνια μίσθωση από τις πρακτικές που κινούνται εκτός του θεσμικού και φορολογικού πλαισίου, υπογραμμίζοντας ότι η ύπαρξη παραοικονομίας δεν μπορεί να αποτελεί λόγο συλλήβδην αμφισβήτησης ενός ολόκληρου κλάδου.
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκεται το αίτημα για εντατικούς και αποτελεσματικούς ελέγχους, αλλά και για ίσους όρους ανταγωνισμού μεταξύ όλων όσοι δραστηριοποιούνται στην τουριστική αγορά.
«Δεν μπορεί να φταίει η αγορά επειδή ο έλεγχος δεν είναι εφικτός»
Ο πρόεδρος του STAMA Greece, Βασίλης Αργυράκης, θέτει ως βασικό ζήτημα την αποτελεσματικότητα του ελεγκτικού μηχανισμού.
«Δεν μπορεί να φταίει η αγορά επειδή ο έλεγχος δεν είναι εφικτός ή αποτελεσματικός», επισημαίνει, υποστηρίζοντας ότι όταν υπάρχουν ακίνητα τα οποία λειτουργούν χωρίς τις απαιτούμενες δηλώσεις, χωρίς να τηρούνται οι προβλεπόμενες προδιαγραφές και χωρίς να αποδίδονται οι αναλογούντες φόροι, το πρόβλημα αφορά την εφαρμογή της νομοθεσίας και όχι τη νόμιμη βραχυχρόνια μίσθωση.
Η παρέμβαση του STAMA έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η βραχυχρόνια μίσθωση βρίσκεται για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, καθώς στις τουριστικές περιοχές της Βόρειας Ελλάδας καταγράφεται αυξημένη παρουσία ξένων επισκεπτών, αλλά και επενδυτικό ενδιαφέρον για εξοχικές κατοικίες και ακίνητα που μπορούν να αξιοποιηθούν τουριστικά.
Το ζήτημα που αναδεικνύεται, ωστόσο, είναι διαφορετικό: τι συμβαίνει όταν η τουριστική εκμετάλλευση ενός ακινήτου πραγματοποιείται εκτός των μηχανισμών δήλωσης και ελέγχου;
Ο STAMA υποστηρίζει ότι στην περίπτωση αυτή δεν πρέπει να συγχέονται δύο διαφορετικές δραστηριότητες.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται η νόμιμη βραχυχρόνια μίσθωση, στην οποία ο ιδιοκτήτης ή διαχειριστής έχει δηλώσει τη δραστηριότητά του, τηρεί τις φορολογικές του υποχρεώσεις και λειτουργεί σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.
Από την άλλη βρίσκονται ακίνητα που, σύμφωνα με τις καταγγελίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, ενοικιάζονται χωρίς τις απαιτούμενες δηλώσεις, μέσω δικτύων ή πλατφορμών που λειτουργούν εκτός της εμβέλειας των ελληνικών αρχών.
Για τον Σύνδεσμο, η δεύτερη περίπτωση αποτελεί παραοικονομία και αθέμιτο ανταγωνισμό και δεν μπορεί να ταυτίζεται με τον οργανωμένο κλάδο της βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Στο στόχαστρο η αδήλωτη δραστηριότητα
Η θέση του STAMA είναι ότι η αντιμετώπιση της παραοικονομίας δεν μπορεί να γίνει με οριζόντιους περιορισμούς που επηρεάζουν και όσους τηρούν τους κανόνες.
Αντίθετα, απαιτούνται στοχευμένοι έλεγχοι και αξιοποίηση των διαθέσιμων ψηφιακών εργαλείων, ώστε να εντοπίζονται οι περιπτώσεις όπου ένα ακίνητο λειτουργεί τουριστικά χωρίς να εμφανίζεται στο σύστημα.
Ο Σύνδεσμος δηλώνει ξεκάθαρα ότι τάσσεται υπέρ της νομιμότητας, της διαφάνειας, της τήρησης των προβλεπόμενων προδιαγραφών και της ίσης φορολογικής αντιμετώπισης όλων των μορφών τουριστικής φιλοξενίας.
Παράλληλα, θεωρεί ότι ο αθέμιτος ανταγωνισμός πλήττει πρώτα απ’ όλα τους ίδιους τους επαγγελματίες που έχουν επενδύσει στη νόμιμη λειτουργία των καταλυμάτων τους.
Ένα κατάλυμα που λειτουργεί κανονικά έχει συγκεκριμένες φορολογικές υποχρεώσεις, κόστος συμμόρφωσης και απαιτήσεις που συνδέονται με την ασφάλεια και τη λειτουργία του. Αντίθετα, ένα ακίνητο που λειτουργεί «κάτω από το ραντάρ» μπορεί να έχει διαφορετική οικονομική βάση, δημιουργώντας συνθήκες άνισου ανταγωνισμού.
Αυτό είναι, σύμφωνα με τον STAMA, το πραγματικό πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί.
Το ζήτημα της ασφάλειας
Στην παρέμβασή του ο Σύνδεσμος δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στην ασφάλεια των επισκεπτών.
Η τήρηση των νόμιμων προδιαγραφών, τα μέτρα πυρασφάλειας και η ασφαλής λειτουργία ενός τουριστικού καταλύματος δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως δευτερεύοντα ζητήματα.
Όπως επισημαίνει, όταν ένα ακίνητο λειτουργεί εκτός θεσμικού πλαισίου, δεν υπάρχει η ίδια βεβαιότητα ότι τηρούνται οι απαιτήσεις που ισχύουν για τα νόμιμα καταλύματα.
Έτσι, η συζήτηση για την παραοικονομία δεν αφορά μόνο τη φορολογία και τον ανταγωνισμό. Αφορά και την προστασία του επισκέπτη, αλλά και τη συνολική εικόνα του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.
Για τον STAMA, η λειτουργία της αγοράς με κανόνες είναι προς όφελος τόσο των επαγγελματιών όσο και των επισκεπτών.
Οι έλεγχοι στο επίκεντρο
Ο Σύνδεσμος ζητά μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων φορέων και αξιοποίηση των στοιχείων που είναι ήδη διαθέσιμα στο κράτος.
Η ΑΑΔΕ διαθέτει πλέον σημαντικά δεδομένα για τη δραστηριότητα της βραχυχρόνιας μίσθωσης, ενώ οι ψηφιακές διαδικασίες επιτρέπουν διασταυρώσεις που πριν από μερικά χρόνια ήταν πολύ δυσκολότερες.
Το ερώτημα, επομένως, είναι κατά πόσο τα διαθέσιμα εργαλεία μπορούν να αξιοποιηθούν για τον εντοπισμό των πραγματικά αδήλωτων καταλυμάτων.
Η θέση του STAMA είναι ότι η απάντηση στην παραοικονομία δεν μπορεί να είναι η συλλήβδην στοχοποίηση της βραχυχρόνιας μίσθωσης, αλλά η ενίσχυση της ελεγκτικής ικανότητας του κράτους.
«Η βραχυχρόνια μίσθωση δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση. Ζητά κανόνες που εφαρμόζονται για όλους και αποτελεσματικούς ελέγχους», είναι το μήνυμα του Συνδέσμου.
Το θέμα στο Short Stay Thessaloniki Conference
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η συζήτηση για τη νομιμότητα και τους ελέγχους θα αποτελέσει βασικό αντικείμενο του Short Stay Thessaloniki Conference, που διοργανώνεται στις 14 Νοεμβρίου 2026, στο πλαίσιο της Philoxenia-Hotelia στη Θεσσαλονίκη.
Η επιλογή της Θεσσαλονίκης δεν είναι τυχαία. Η Βόρεια Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο σημαντικών αλλαγών στο τουριστικό μοντέλο, με τον οδικό τουρισμό από τις γειτονικές χώρες να αποτελεί βασικό πυλώνα της ζήτησης και τη βραχυχρόνια μίσθωση να έχει ισχυρή παρουσία σε δημοφιλείς προορισμούς.
Η αυξανόμενη κινητικότητα στην αγορά ακινήτων και η αξιοποίηση εξοχικών κατοικιών για τουριστικούς σκοπούς δημιουργούν νέες ευκαιρίες, αλλά παράλληλα αναδεικνύουν και την ανάγκη για αποτελεσματικότερη εποπτεία.
Στο συνέδριο αναμένεται να τεθούν στο τραπέζι ζητήματα όπως η φορολογική συμμόρφωση, οι έλεγχοι, η ασφάλεια των καταλυμάτων, ο αθέμιτος ανταγωνισμός και η σχέση της βραχυχρόνιας μίσθωσης με τις τοπικές κοινωνίες και τις υποδομές.
Για τον STAMA, το ζητούμενο είναι ένα σαφές πλαίσιο στο οποίο ο νόμιμος επαγγελματίας δεν θα βρίσκεται σε μειονεκτική θέση απέναντι σε εκείνον που επιλέγει να λειτουργεί εκτός συστήματος.
Η παρέμβαση του Συνδέσμου, πάντως, μεταφέρει τη συζήτηση σε ένα διαφορετικό επίπεδο. Αντί να τίθεται το ερώτημα αν «φταίει» η βραχυχρόνια μίσθωση για την ύπαρξη αδήλωτων καταλυμάτων, ο STAMA θέτει ένα άλλο ερώτημα: αν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία και εργαλεία για τον έλεγχο της αγοράς, γιατί αυτά δεν αξιοποιούνται αποτελεσματικά;
Και αυτή είναι πιθανότατα μία από τις πιο κρίσιμες συζητήσεις που πρέπει να γίνει για την επόμενη ημέρα της βραχυχρόνιας μίσθωσης στην Ελλάδα.