Το σχέδιο μονάδας 42 κλινών σε εγκαταλειμμένο οικισμό επαναφέρει το ζήτημα της συνύπαρξης τουριστικών επενδύσεων και παραδοσιακής αρχιτεκτονικής. Η αρμόδια υπηρεσία δεν προχωρά στην προστασία ερειπωμένου κτίσματος, προτείνοντας παράλληλα ηπιότερες παρεμβάσεις στον σχεδιασμό
Το Υπουργείο Εσωτερικών, μέσω της αρμόδιας υπηρεσίας του Τομέα Μακεδονίας και Θράκης, δεν προτίθεται να κινήσει διαδικασία χαρακτηρισμού ως διατηρητέου ενός παλιού κτίσματος στον Μηλεώνα του Δήμου Πρεσπών, στα ακίνητα όπου σχεδιάζεται ξενοδοχείο 4 αστέρων και 42 κλινών.
Η εξέλιξη αφορά τον φάκελο της εταιρείας MILEONA RESORT Μονοπρόσωπη ΙΚΕ, η οποία έχει υποβάλει αίτηση στο πλαίσιο σχεδιασμού ξενοδοχειακής μονάδας με υπόγειο, πισίνα και περίφραξη. Στον ίδιο φάκελο περιλαμβάνεται μελέτη για την κατεδάφιση ερειπίων προϋφιστάμενων του 1955.
Το έγγραφο διαφοροποιείται από την προηγούμενη γνωμοδότηση του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας, που είχε προτείνει τη διατήρηση του κτίσματος. Ωστόσο, δεν αποτελεί άδεια κατεδάφισης ούτε έγκριση της ξενοδοχειακής πρότασης.
Η παλιά κατοικία και η εικόνα της εγκατάλειψης
Το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής είχε γνωμοδοτήσει αρνητικά για την κατεδάφιση, αναγνωρίζοντας στο κτίσμα στοιχεία της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του οικισμού. Επρόκειτο για πλινθόκτιστη διώροφη κατοικία με κεντρικό σαχνισί στον όροφο, η αρχική μορφή της οποίας προέκυπτε από τα σωζόμενα τμήματα και παλιές φωτογραφίες.
Λόγω της πρότασης διατήρησης, το Συμβούλιο είχε αποσύρει από την εξέταση το θέμα της ανέγερσης του ξενοδοχείου. Ως εναλλακτική δυνατότητα είχε επισημάνει την υποβολή αναμορφωμένης πρότασης, με αποκατάσταση και ενσωμάτωση του παλιού κτιρίου στον νέο σχεδιασμό.
Η αυτοψία των υπαλλήλων του Τομέα Μακεδονίας και Θράκης κατέγραψε εκτεταμένες καταρρεύσεις. Το μεγαλύτερο μέρος της στέγης και το κεντρικό τμήμα του ορόφου έχουν χαθεί, ενώ οι τοιχοποιίες των 2 πτερύγων που απομένουν παρουσιάζουν επίσης τοπικές καταρρεύσεις.
Παράλληλα, έχουν χαθεί εντελώς ή σε μεγάλο βαθμό τα συνοδευτικά κτίρια που συγκροτούσαν μαζί με την κατοικία ένα σύνολο παραδοσιακής τοπικής αρχιτεκτονικής. Η υπηρεσία εκτιμά ότι το εναπομείναν κτίσμα έχει απολέσει σημαντικό μέρος των αυθεντικών χαρακτηριστικών και της αρχικής αρχιτεκτονικής του αξίας, αιτιολογώντας έτσι τη μη έναρξη διαδικασίας προστασίας.
Συστάσεις για μικρότερους όγκους και αποφυγή πισίνας
Η στάση απέναντι στο ερειπωμένο κτίριο συνοδεύεται από σαφείς κατευθύνσεις για τη μελλοντική τουριστική ανάπτυξη του ακινήτου.
Η υπηρεσία θεωρεί σκόπιμη την αναμόρφωση της μελέτης που έχει υποβληθεί στο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής, ώστε η πρόταση να εναρμονίζεται με το φυσικό τοπίο και τις αρχές της τοπικής παραδοσιακής αρχιτεκτονικής.
Ειδικότερα, προτείνει ήπιες παρεμβάσεις, χωρίς έντονη συσσώρευση κτιριακών όγκων, διατήρηση σημαντικού μέρους του υπαίθριου χώρου και απομάκρυνση των εκτεταμένων στεγάστρων τύπου πέργολας. Ζητεί επίσης τη χρήση συμβατών υλικών, όπως φυσική πέτρα, ξύλο και κεραμίδι, και την αποφυγή παρεμβάσεων όπως η πισίνα.
Ανοιχτό το ζήτημα προστασίας του οικισμού
Το έγγραφο υπενθυμίζει ότι στη μελέτη χωρικού σχεδιασμού του Δήμου Πρεσπών είχε προταθεί η κήρυξη του Μηλεώνα ως παραδοσιακού οικισμού και η προστασία των περισσότερων κτισμάτων του.
Στο πλαίσιο αυτό, η υπηρεσία αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο εξέτασης άλλων κτιρίων για διατήρηση, εφόσον σώζονται στην αρχική τους μορφή και μπορούν να συγκροτήσουν ένα συνεκτικό παραδοσιακό σύνολο.
Για το κτίσμα του ξενοδοχειακού φακέλου διευκρινίζεται ότι, εφόσον είναι άνω των 100 ετών, πριν από οποιαδήποτε επέμβαση πρέπει να προηγηθεί η κρίση των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού. Η άδεια κατεδάφισης, εφόσον εκδοθεί, παραμένει αρμοδιότητα της Υπηρεσίας Δόμησης.
Η δημοσιογράφος Σοφία Κοντογιάννη έχει εργαστεί στις εφημερίδες Ναυτεμπορική (ταξιδιωτικό ρεπορτάζ) και Καλημέρα (τουριστικό ρεπορτάζ), στο τηλεοπτικό Κανάλι 5 (ως αρχισυντάκτρια και συμπαρουσιάστρια των ταξιδιωτικών εκπομπών) καθώς και στον ραδιοφωνικό σταθμό 9.84 (εκπομπή Τουριστικό Περισκόπιο).