Μια νέα σελίδα για την παρουσία του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Κεντρική Ευρώπη άνοιξε στη Βουδαπέστη, όπου ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος τέλεσε τα Θυρανοίξια του Ορθόδοξου Χριστιανικού Κέντρου Διαλόγου «Φανάριον» και του Ιερού Ναού των Τριών Ιεραρχών, ο οποίος βρίσκεται μέσα στο ίδιο συγκρότημα.
Βαρθολομαίος: «Χρυσοίς γράμμασιν» το όνομα του ουγγρικού λαού
Στην ομιλία του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης εξέφρασε τη συγκίνησή του για την ολοκλήρωση της ανακαίνισης και την έναρξη μιας νέας περιόδου για το συγκρότημα, απευθύνοντας παράλληλα θερμές ευχαριστίες προς τον λαό της Ουγγαρίας για τη συμβολή του.
«Το όνομα του Ουγγρικού λαού έχει εγχαραχθεί χρυσοίς γράμμασιν εις τας δέλτους της ιστορίας της Μεγάλης Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας τη σημασία της υποστήριξης που προσφέρθηκε για την υλοποίηση του Κέντρου «Φανάριον».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Οικουμενικός Πατριάρχης στον ρόλο που έχει διαδραματίσει το Φανάρι στην ανάδειξη της οικολογικής διάστασης του Χριστιανισμού.
Τόνισε ότι οι πρωτοβουλίες του Οικουμενικού Θρόνου συνέβαλαν ώστε η προστασία του περιβάλλοντος να ενταχθεί στον διαχριστιανικό και διαθρησκειακό διάλογο, ενώ επισήμανε ότι η οικολογική κρίση συνδέεται άμεσα με κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη διαχρονική στάση του Οικουμενικού Πατριαρχείου απέναντι στον ρατσισμό, στις διακρίσεις και στις σύγχρονες μορφές δουλείας, τονίζοντας την ανάγκη προστασίας του ανθρώπινου προσώπου και της κοινωνικής συνοχής.
«Νοσηρά θρησκευτικότητα» ο φονταμενταλισμός
Ο κ. Βαρθολομαίος στάθηκε ιδιαίτερα και στην ανάγκη ενίσχυσης του διαθρησκειακού διαλόγου, συνδέοντάς τον με την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Χαρακτήρισε τον φονταμενταλισμό έκφραση «νοσηράς θρησκευτικότητος», επισημαίνοντας αντίθετα ότι η θρησκεία μπορεί και πρέπει να λειτουργεί ως δύναμη ειρήνης.
Αναφέρθηκε ακόμη στην έννοια της αλληλεγγύης και στη σύνδεσή της με την ελευθερία, την ισότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη, υπογραμμίζοντας ότι η «αδελφοσύνη» δεν πρέπει να παραμένει το «λησμονημένο σύνθημα» της πολιτικής.
Στο ίδιο πλαίσιο, έθεσε ως ζητούμενο τη συνεργασία επιστήμης, πολιτικής, οικονομίας και θρησκείας για την αντιμετώπιση των μεγάλων κοινωνικών προκλήσεων της εποχής.
«Ένα παράθυρο προς την οικουμένη»
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης του Οικουμενικού Πατριάρχη αποτέλεσε η αποστολή που καλείται να επιτελέσει το νέο Κέντρο.
Όπως τόνισε, το «Φανάριον» θα εκφράζει το πνεύμα και το ήθος του Οικουμενικού Πατριαρχείου, στέλνοντας ταυτόχρονα το μήνυμα ότι η Ορθοδοξία μπορεί να υπερβαίνει εθνικούς και πολιτισμικούς διαχωρισμούς.
Στην καρδιά της Βουδαπέστης, όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, ανοίγει πλέον «ένα παράθυρο προς την οικουμένη», ένας χώρος στον οποίο η θεολογία θα μπορεί να βρίσκεται σε διαρκή συνομιλία με τον πολιτισμό, την επιστήμη και τα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα της εποχής.
Ο ίδιος επισήμανε ότι ο ουσιαστικός και ειλικρινής διάλογος δεν απειλεί την ταυτότητα των ανθρώπων, αλλά αντίθετα μπορεί να συμβάλει στην εμβάθυνση και στον εμπλουτισμό της.
Η λειτουργία του Κέντρου έρχεται παράλληλα να συνεχίσει μια σχέση άνω των δέκα αιώνων μεταξύ του Οικουμενικού Πατριαρχείου και του ουγγρικού λαού, σημαντικός σταθμός της οποίας υπήρξε η αγιοκατάταξη των ιεραποστόλων Ιεροθέου και Στεφάνου το 2000.
«Φάρος πνευματικής ακτινοβολίας»
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης συνεχάρη ιδιαίτερα τον Μητροπολίτη Αυστρίας και Έξαρχο Ουγγαρίας Αρσένιο για την προσπάθεια που κατέβαλε προκειμένου να ολοκληρωθεί το έργο, καθώς και όλους όσοι συνέβαλαν στις εργασίες ανακαίνισης.
«Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον αποκτά πλέον εις την ευλογημένην γην της Ουγγαρίας Ιερόν Ναόν και Οίκον διακονίας, μίαν εστίαν Ορθοδόξου μαρτυρίας και φάρον πνευματικής ακτινοβολίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι εκδηλώσεις συνεχίστηκαν στον αυλόγυρο του Κέντρου, όπου προβλήθηκε ντοκιμαντέρ του John Harrison για τον σχεδιασμό και την πορεία της ανακαίνισης του ιστορικού συγκροτήματος, ενώ ακολούθησε πρόγραμμα με παραδοσιακούς χορούς και τραγούδια.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης επισκέφθηκε επίσης έκθεση αγιογραφιών του πανεπιστημιακού και αγιογράφου Γεωργίου Κόρδη, ο οποίος ανέλαβε την αγιογράφηση του Ναού των Τριών Ιεραρχών και των παρεκκλησίων του Κέντρου.
Ο κ. Βαρθολομαίος είχε φτάσει στη Βουδαπέστη την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου, ενώ κατά την παραμονή του είχε και κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Καρδινάλιο Péter Erdő, Αρχιεπίσκοπο Έστεργκομ–Βουδαπέστης.
Με την έναρξη λειτουργίας του «Φαναρίου», το Οικουμενικό Πατριαρχείο αποκτά ένα νέο σημείο αναφοράς στην καρδιά της Κεντρικής Ευρώπης, με στόχο να λειτουργήσει ως χώρος ορθόδοξης μαρτυρίας, πολιτισμού και ουσιαστικού διαλόγου.