Το πρώτο ολοκληρωμένο Σχέδιο Προσιτής Στέγασης
Κρατικά κονδύλια για τη στέγαση
Στον πυρήνα του σχεδίου βρίσκεται η αναθεώρηση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων, ώστε να επιτρέπεται ρητά η χρήση δημόσιων κονδυλίων για την κατασκευή προσιτών κατοικιών. Με αυτόν τον τρόπο, τα κράτη-μέλη θα μπορούν να χρηματοδοτούν νέα σπίτια και για νοικοκυριά μεσαίου εισοδήματος, που πλέον αποκλείονται από την αγορά.
Παράλληλα, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εθνικές τράπεζες και άλλους χρηματοπιστωτικούς φορείς, η Κομισιόν σχεδιάζει τη δημιουργία πανευρωπαϊκής επενδυτικής πλατφόρμας για τη μόχλευση δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων υπέρ της κοινωνικής και προσιτής στέγασης. Τα σχετικά έργα θα ενταχθούν ως ειδικός στόχος στα εθνικά εταιρικά σχέδια που θα καθορίσουν την κατανομή των κονδυλίων του επόμενου επταετούς προϋπολογισμού της ΕΕ.
Η Κομισιόν εκτιμά ότι στις χώρες της ΕΕ θα πρέπει να προστίθενται περίπου 650.000 κατοικίες ετησίως στα σημερινά επίπεδα προσφοράς (περίπου 1,6 εκατομμύρια ετησίως). Η παράδοση αυτών των επιπλέον μονάδων στέγασης θα κοστίσει πάνω από 150 δισ. ευρώ ετησίως.
Για την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών, προβλέπεται επίσης μια Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Κατασκευή Κατοικιών, με απλοποίηση και ψηφιοποίηση των αδειοδοτικών διαδικασιών, ενώ το 2027 θα ακολουθήσει ειδικό πακέτο περαιτέρω απλούστευσης.
Η Επιτροπή προτείνει ακόμη επενδύσεις στον εκσυγχρονισμό του κατασκευαστικού κλάδου, κοινά πρότυπα για τα δομικά υλικά και την παρουσίαση, έως τα τέλη του 2026, ενός Νόμου για τις Κατασκευαστικές Υπηρεσίες, που θα διευκολύνει τη διασυνοριακή δραστηριότητα των εταιρειών με διασφάλιση εργασιακών προτύπων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αντιμετώπιση της κερδοσκοπίας και των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Η Κομισιόν θα συλλέξει μέσα στον επόμενο χρόνο στοιχεία για τη μετατροπή κατοικιών σε επενδυτικά προϊόντα, με στόχο τη διαμόρφωση πολιτικών διαφάνειας και φορολόγησης που θα περιορίσουν τη χρηματιστικοποίηση της αγοράς. Όπως σημείωσε ο Γιόργκενσεν, «κατοικίες ζωτικής σημασίας αντιμετωπίζονται σαν χρυσός ή Bitcoin».
Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις
Σε ό,τι αφορά τις τουριστικά επιβαρυμένες πόλεις, η Επιτροπή προαναγγέλλει νομοθετική πρωτοβουλία το 2026 που θα δώσει σε εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές τα εργαλεία για να περιορίσουν τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, με μέτρα «τεκμηριωμένα και αναλογικά»: πλαφόν στις διανυκτερεύσεις, εποχικούς περιορισμούς ή ακόμη και προσωρινό πάγωμα νέων αδειών.
Προσιτή στέγαση των φοιτητών
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης δράσεις για ευάλωτες ομάδες, όπως οι νέοι και οι φοιτητές, με χρηματοδότηση φοιτητικών εστιών και ειδικό σκέλος του Erasmus+ για προσιτή στέγαση φοιτητών από μειονεκτικά περιβάλλοντα. Παράλληλα, προβλέπονται πόροι για κοινωνική στέγαση αστέγων και προώθηση του μοντέλου «Housing First», που έχει αποδώσει σε χώρες όπως η Φινλανδία.
Τέλος, η Επιτροπή επαναφέρει στο προσκήνιο το New European Bauhaus, αξιοποιώντας το ως οδηγό για πιο βιώσιμα, ενεργειακά αποδοτικά κτίρια και γειτονιές, συνδέοντας τη στεγαστική πολιτική με την πράσινη μετάβαση και την ποιότητα ζωής στις ευρωπαϊκές πόλεις.